Hoằng Pháp Đại Sư (774–835), người hệ thống hóa Mật giáo, đã trình bày sự phát triển của tâm thức con người qua mười bậc, gọi là Thập Trụ Tâm. Mười bậc này được ví như quá trình một đóa sen từ bùn vươn lên và nở trọn vẹn:
🪷 1. Dị Sanh Kỳ Dương Tâm – Tâm còn mê muội, như mầm sen còn vùi trong bùn.
🪷 2. Ngu Đồng Trì Trai Tâm – Tâm theo đám đông, như cọng sen vừa nhú lên khỏi bùn nhưng còn yếu.
🪷 3. Anh Đồng Vô Úy Tâm – Tâm dũng cảm hướng lên, như cành sen vươn khỏi mặt nước đón ánh sáng.
🪷 4. Duy Uẩn Vô Ngã Tâm – Hiểu về vô ngã và năm uẩn, như nụ sen còn khép chờ nắng nở.
🪷 5. Bạt Nghiệp Nhân Chủng Tâm – Giác ngộ nhân duyên để chuyển nghiệp, như bóng hoa sen phản chiếu trên mặt hồ – rõ mà không thật.
🪷 6. Tha Duyên Đại Thừa Tâm – Phát tâm giúp người, như nhiều cọng sen cùng vươn lên vượt khỏi cỏ lá.
🪷 7. Giác Tâm Bất Sanh Tâm – Thấu hiểu lý Không, như hoa sen vừa vượt mặt nước, không hẳn thật cũng không hẳn bóng.
🪷 8. Nhất Đạo Vô Vi Tâm – Thuận theo tự nhiên, như sen đón ánh mặt trời, hồ đầy hoa nở.
🪷 9. Cực Vô Tự Tánh Tâm – Giác ngộ tánh Không sâu sắc, như hoa sen đạt đến vẻ đẹp rực rỡ nhất.
🪷 10. Bí Mật Trang Nghiêm Tâm – Cảnh giới viên mãn, như đóa sen nở trọn sau mọi giai đoạn trưởng thành.
